الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)
274
تفسير تطبيقى (فارسى)
آنها را به وسيله شخصى به نام « أريقط بن عبد اللّه » براى پيامبر خدا فرستاد . « 1 » افزون بر آن كسانى كه ابو بكر را خريدار مركب دانستهاند خود تصريح كردهاند كه زمانى كه ابو بكر مركبها را به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم عرضه نمود ، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم از پذيرش آنها بدون پرداختن قيمتش خوددارى كرده ، بهاى آنها را به او پرداخت . « 2 » بنابراين ابو بكر خود نيز با خرج پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اين راه را پيموده است . د ) مشاركت فرزندان ابو بكر در امر هجرت : روايتى كه شيعه - بلكه برخى از اهل سنّت - در اين باره به دست دادهاند آن است كه مدت زمانى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در غار به سر مىبردند على عليه السّلام براى ايشان آب و غذا مىبرد ، « 3 » على عليه السّلام در روز شورا اين امر را يكى از افتخارات خويش ذكر نموده به آن احتجاج كرده اينچنين مىفرمايد : « نشدتكم باللّه ، هل فيكم أحد كان يبعث إلى رسول اللّه الطعام و هو فى الغار ، و يخبره الأخبار غيرى ؟ قالوا : لا » . « 4 » شما را به خدا قسم مىدهم ، زمانى كه پيامبر در غار بود آيا كسى جز من براى او غذا مىبرد و اخبار ( مكّه ) را به او گزارش مىداد ؟ حاضرين جملگى پاسخ دادند : نه غير از تو كسى نبود . بنابراين شواهد تاريخى مورد استناد اهل سنت با مناقشههاى جدى روبروست . اما رواياتى كه اهل سنت به آن استناد كردهاند نيز ، از چند نظر مخدوش است كه در اينجا نقد آنها را به ترتيب شماره روايات ملاحظه خواهيد كرد . حديث يكم : اولا : همان گونه كه در مباحث گذشته روشن شد اين آيه هيچگونه مدح و ستايشى براى ابو بكر در بر ندارد ، ثانيا : مذمتى كه در اين آيه و دو آيه پيش از آن خطاب به مسلمانان شده است به طور مسلّم شامل همه مسلمانان نمىشود ، چرا كه
--> ( 1 ) . ترجمة الامام على من تاريخ دمشق ، ج 1 ، ص 154 ؛ الدر المنثور ، ج 4 ، ص 196 ( 2 ) . ابن كثير ، السيرة النبوية ، ج 2 ، ص 24 ( 3 ) . فضل بن حسن طبرسى ، إعلام الورى بأعلام الهدى ، ص 191 ؛ على ابن عساكر ، ترجمة الامام على من تاريخ دمشق ، ج 1 ، ص 154 ( 4 ) . احمد طبرسى ، احتجاج ، ج 1 ، ص 204